TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Başkanı Prof. Dr. Hakan Karslı, depremin büyüklüğü düşük olmasına rağmen özellikle yüksek katlı binalarda şiddetli hissedildiğini belirtti.
Prof. Dr. Karslı, depremin hissedilme seviyesinin farklı binalarda değişmesinin temel nedeninin zemin yapısı ve bina yüksekliği olduğunu ifade etti. Trabzon'daki yapılaşmanın büyük kısmının kalın alüvyon araziler, sahil dolguları ve yumuşak tortul kayalar üzerinde yükseldiğini vurgulayan Karslı, bu tür zeminlerin sarsıntıyı büyüttüğünü belirtti. Özellikle 10 kat ve üzeri binalarda deprem dalgalarının daha belirgin hissedildiği kaydedildi.
Karadeniz Fayı ile İlgisi Yok
Prof. Dr. Karslı, Trabzon ve çevresinin düşük depremselliğe sahip bir bölge olmasına rağmen deniz içi aktif faylarla çevrili olduğunu vurguladı. Bölgede meydana gelen depremlerin Kuzey Anadolu Fay Zonu ile ilişkili olduğunu, Karadeniz Fayı ile bağlantılı olmadığını açıkladı. Ayrıca, Karadeniz'de petrol arama çalışmaları sırasında tespit edilen Rize, Trabzon ve Ordu faylarının da bölgedeki sismik aktiviteyi etkilediğini ifade etti.
Depremin Hissedilmesinde Etkili Faktörler
Prof. Dr. Karslı, küçük depremlerin bile yapı ve zemin üzerindeki etkilerinin önemli olduğunu belirterek şunları söyledi:
Yumuşak ve kalın zemin tabakaları üzerindeki binalarda deprem daha şiddetli hissediliyor.
Güncel yapılaşmanın çoğu kalın alüvyon, yamaç molozu, sahil dolgusu ve yüksek katlı binalardan oluşuyor, bu da sarsıntıyı artırıyor.
Zemin etütleri ve raporları, karar alma süreçlerinde hâlâ yeterince belirleyici kullanılmıyor.
Karslı, deniz dolgularında yapılan yatırımların deprem riskinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığını, deniz içi fay sistemlerinin dikkate alınması gerektiğini belirtti. Ayrıca, zemin ve yapı denetimlerinin bütüncül bir şekilde yürütülmesinin, jeofizik mühendislerinin istihdam edilmesinin ve güncel Vs30 değerlerinin yönetmeliklere dahil edilmesinin önemine dikkat çekti.
Uyarı ve Tavsiyeler
Prof. Dr. Karslı, bölgede meydana gelen küçük depremlerin bile fay sistemlerinin aktif olduğuna işaret ettiğini belirterek, "Depremi değil, alınmayan önlemleri sorgulamak daha doğru ve güvenli bir yaşam için şart" dedi. Ayrıca, yapı ve zemin denetimlerinin güçlendirilmesi, sismik risk haritalarının güncellenmesi ve kent planlamasında makro ve mikrobölgeleme çalışmalarının zorunlu hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Trabzon'da hissedilen 3.8 büyüklüğündeki deprem, düşük enerjili olmasına rağmen şehrin zemin yapısı ve yüksek katlı binalar nedeniyle vatandaşlar tarafından daha yoğun hissedildi. Uzmanlar, bölgede alınacak önlemlerle olası risklerin azaltılabileceğine dikkat çekiyor.