İstanbul’da düzenlenen bir toplantıda, Çin yönetimi tarafından 12 yıldır haksız yere tutuklu bulunan Uygur Türkü akademisyen İlham Tohti için özgürlük çağrısı yapıldı ve Nobel Barış Ödülüne aday gösterilmesi yönünde çağrıda bulunuldu.
Toplantı, İnisiyatif Vakfı, İsa Yusuf Alptekin Vakfı ve Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı iş birliğiyle Zeytinburnu Sosyal Tesisleri’nde gerçekleştirildi. Etkinliğe İlham Tohti İnisiyatif Hareketi Kurucu Başkanı Enver Can, Osman Batur, Doğu Türkistan milli mücadele tarihçisi Ömer Kul, Kadın Akademisyenler Derneği (TÜRKKAB), Umay Ana Türk Dünyası Kadınlar Birliği Başkanı Mualla Uydu Yücel ve Zeytinburnu Kaymakamı Dr. Adem Uslu katıldı.
Toplantıda, İstiklal Marşı okunarak bir dakikalık saygı duruşunda bulunuldu ve İlham Tohti adına hazırlanan belgesel gösterildi.
“Nobel Barış Ödülü Çin’e verilecek en iyi cevap”
İlham Tohti hakkında konuşan Enver Can, Tohti’nin barışçıl bir akademisyen olduğunu vurgulayarak, “2014 yılında Çin yönetimi tarafından bölücülükle suçlanarak müebbet hapse mahkûm edilmiştir. Halbuki kendisi yalnızca diyalog ve barış yolunu savunmuş, Uygur Türklerine tanınan özerklik haklarının uygulanmasını talep etmiştir. Türkiye’den akademisyenlerimiz tarafından Nobel Barış Ödülüne aday gösterilmesi, Çin’e verilecek en iyi cevaptır” dedi.
Doğu Türkistan araştırmalarıyla tanınan Ömer Kul ise, “İlham Tohti’nin özgürlüğü için ses olmaya çalışıyoruz. Onun ailesine, sevdiklerine kavuşması ve hayatına normal şekilde devam etmesi için Çin’in hatasından dönmesini ümit ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Erol Cihangir ise Tohti’yi “Çin faşizmi karşısında direnişin sembolü ve hürriyet savaşçısı” olarak tanımlayarak, destek vermenin bir sorumluluk olduğunu belirtti.
İlham Tohti, 25 Şubat 2014 tarihinde evinden alınarak Çin Halk Cumhuriyeti tarafından bölücülük suçlamasıyla tutuklanmış ve müebbet hapse mahkûm edilmişti. Uzun yıllardır Uygurların hakları ve Uygurlar ile Çinliler arasındaki barış için çalışmalar yapan Tohti’nin ailesi ve çevresiyle de uzun süre iletişimi kesilmişti.